İçki vb. Haram Maddelerin Satıldığı Yerden Alışveriş Caiz Midir?

0
34

Soru : İçki, domuz ürünü vb. haram ürünleri satan yerlerden alışveriş yapmak caiz midir?

Cevap : Dinimizde yasak olan şeyleri yapmak günah/haram olduğu gibi, böyle şeylerin yapılmasına rıza göstermek ve yardımcı olmak da günaha ortak olmaktır. Alışveriş ticarettir ve müslüman kimseler alışveriş yaparken Allah’ın emir ve yasaklarına uyan mecralarla ilişki kurmaları “emr-i bi’l maruf ve nehy-i ani’l münker” vazifesidir. O halde bu tip ürünler satılan yerler uyarılmalı, harama meyledenlere (haramı satan, ulaştıran, alan, reklamını yapan vb.) nasihat edilmeli, aksi takdirde boykot edilmelidir.

Durumun fıkhi boyutuysa zaruret durumlarında bu tip yerlerin ekser malı helal ise alışveriş caiz olur -zaruret, acil, hayati durumları içerir-. Doğrudan buralardan alışverişi nehyeden kesin bir nas olmasa da kerahatten hali değildir.

İmam Suyuti’nin verdiği fetva şöyledir: “Malının çoğu haram olan bir kimseyle alışveriş yapmak -en sahih görüşe göre- haram değildir, fakat mekruhtur.” (bk. el-Eşbah ve’n-Nezair, 1/209)

Müslüman bir işin şüpheli durumlarından dahi kaçtığı zaman takvaya ulaşır. Yediğine içtiğine dikkat etmeyen, alışverişini kimlerden, nerelerden yaptığına dikkat etmeyen vurdum duymaz bir hayat ağır vebal yüklenmek olacaktır.

Efendimiz -sallallahu aleyhi vesellem- şöyle buyurmuştur: 

“İçkiye on yönden lanet edilmiştir: İçkinin kendisine, onu imâl edene, imâl etmek isteyene, satıcısına, müşterisine, taşıyanına, taşıttıranına, kazancını yiyene, içene ve içirene.” ( İbni Mâce, Eşribe : 6 )

Soru : Bu tip yerler Ramazan kampanyaları yahut Kurbanlık satımlarıyla da öne çıkıyor buna ne dersiniz?

Cevap : Her işinde helali, tayyibi seçen hakiki müslüman asla bu tip yerlerle Allah rızası için yapacağı ibadeti ortak edemez. Şuurlu bir müslüman buralardan kesinlikle uzak durmalıdır. Hak ile batıl asla bir arada olamaz bir kimse hem Allah’ın ayetleri ile yasak kıldığı (bk.Maide, 5/90) bir hükmü yok sayıp hem de ibadette müslümanlara öncü olamaz bu dini istismardır.

Emrah TOPCU


Kaynaklar:

Diyanet, İsmailağa Fıkıh Kurulu, İhsan Şenocak Hoca

Konuyla ilgili fetvaları dinlemek için :

CEVAP VER