Bid’at Ne Demektir?

0
329

 

Asr-ı saâdet devrinde bulunmayan ve herhangi bir şer‘î delile de dayanmayan, inanç olsun, ibâdet olsun ya da fikrî olsun her alanda sonradan ortaya çıkmış olan şeylere bid‘at denir. Günümüzde -Vehhâbîler başta olmak üzere- bazı kesimlerle Ehl-i Sünnet arasındaki tartışmaların bir kısmı bid‘at tanımındaki farklılığa dayanır. Başta tarif ettiğimiz şekilde geçen tanımı ‘şer‘î bir delile dayanmayan’ ifadesinin dışında mutlak olarak aldığımızda, Peygamber Efendimiz (Sallallâhu Aleyhi ve Sellem)in terkleri de dâhil her şey, çıkaranını ve takip eden herkesi dalâlete, dolayısıyla azâba sürükleyici bir etken olarak değerlendirilecektir. Problem de tam burada ortaya çıkmaktadır. Oysaki şer‘î bir temele dayandığı gibi, taalluk ettiği alan Kur’ân ve Sünnet’in genel hükümlerine aykırı olmadığı takdirde çirkin ve men edilmiş bir iş ya da tasavvur da olmayacaktır. Zira ;Sözlerin en doğrusu Allah’ın Kitabıdır, yolların en hayırlısı Muhammed’in yoludur. İşlerin en şerlisi muhdes olanlardır. Dine sonradan sokulan her şey bid‘attır, her bid‘at dalâlettir ve her dalâlet ateştedir’ (Müslim, Cuma:13) buyurmuş olan Peygamber Efendimiz (Sallallâhu Aleyhi ve Sellem) bir başka hadîs-i şerifinde: ;Kim İslâm’da iyi bir çığır açarsa açtığı çığırın ecri ve kendisinden sonra, onunla (o çığırla) amel edenlerin ecirleri, sevaplarından hiçbir şey eksilmeden ona aittir’ (Müslim, Zekât: 69) buyurmuştur.Bu rivâyetler ve konuyla ilgili vârid olmuş rivâyetlerin tamamı dikkate alındığında, bid‘at kavramının ne şekilde anlaşılması gerektiği ve kapsamı da ortaya çıkmaktadır.Bu sebeple ulemâ bid‘at kavramını; bid‘at-ı hasene (iyi bid‘at) ve bid‘at-ı seyyie (kötü bid‘at) olarak ikiye ayırarak incelemişlerdir. Bazı âlimler bid‘atin iyisinden söz edilemeyeceğini belirtmişseler de, onlar şer‘î bir delile dayanan fakat asr-ı saâdetten sonra ortaya çıkmış olan meşrû işleri sünnet-i hasene olarak kavramsallaştırmışlardır. Dolayısıyla bu konuyla ilgili ehl-i sünnet içerisindeki ihtilaf yalnızca lafzî bir ihtilaftır. Selâm, Hakk’a tâbi olanların üzerine olsun…

CEVAP VER